بهاء الدين محمد بن شيخعلي الشريف اللاهيجي
534
تفسير شريف لاهيجى ( فارسى )
كه در هوا توانند ايستاد و حركت كرد إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ بَصِيرٌ بدرستى كه او بر همه چيز بيناست أَمَّنْ هذَا كلمهء من مبتداست و هذه خبر يعنى آيا كيست اين شخص الَّذِي هُوَ جُنْدٌ لَكُمْ بدل هذا است بنا برين « امن هذا » به اين تقدير است كه « من الذى هو جند لكم » يعنى آيا كيست آن شخصى كه او از جمله لشگريان شما باشد و موصوف باشد به اين صفت كه يَنْصُرُكُمْ نصرت كند شما را و اعانت نمايد مِنْ دُونِ الرَّحْمنِ به غير از خداوند بخشندهء مهربان يعنى كيست غير از خداى تعالى كه عذاب نازل بر شما را دفع تواند كرد إِنِ الْكافِرُونَ إِلَّا فِي غُرُورٍ نيستند منكران ربوبيت الهى مگر در غرور و سركشى أَمَّنْ هذَا الَّذِي يَرْزُقُكُمْ آيا كيست آن شخص كه اين چنين باشد كه روزى دهد شما را إِنْ أَمْسَكَ رِزْقَهُ اگر باز گيرد آن رحمن روزى خود را از شما و اين كافران ميدانند كه رازق حقيقى خداى تعالى است و انكار آن از روى جهل و نادانى نميكنند بَلْ لَجُّوا فِي عُتُوٍّ وَ نُفُورٍ بلكه فرو رفتهاند در وادى عناد و نفرت از حق أَ فَمَنْ يَمْشِي آيا پس كسى كه برود مُكِبًّا عَلى وَجْهِهِ در حالتى كه فرو افتاده باشد بر روى خود و اطراف و جوانب خود را نه بيند أَهْدى راه يافتهتر و بمطلوب رسندهتر است أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ يا آن كسى كه برود بر راه راست حالكونى كه راست ايستاده باشد و اطراف خود را به بيند راه يافتهتر و بمطلوب رسندهتر است ؟ بنا برين خبر من در امن يمشى محذوفست و دال بر حذف خبر من اول است و گفتهاند كه اين مثليست براى كافر و مؤمن كه كافر بواسطهء دورى از حق گويا برو افتاده راه ميرود و بمطلب نميرسد و مؤمن به جهت ادراك حق گويا ايستاده به راه راست ميرود و به مقصد خود ميرسد و مؤيد اينست آنچه در معانى الاخبار از حضرت ابى جعفر الباقر عليه السّلام روايت كرده كه قلب مؤمن نورانى درخشنده است مانند چراغ و بازاى نعمت خداى تعالى شكر كننده و در مقام ابتلا صبر نمايد و قلب كافر منكوس و از حق برگشته است و بعد ازين آيه را خواندند كه أَ فَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلى وَجْهِهِ أَهْدى أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا